Diễn giải và phân tích bài Xà Quyền
Sat - 09/25/2010

Xà Quyền

Ca quyết

1. Mãng xà vương xuất động / 1. Rắn độc ra khỏi hang
2 Khởi thủy ngọa viên trung / 2. Lúc đầu nằm khoanh tròn
3. Liên thủ hoành chi tự / 3. Rồi bò đi thoăn thoắt
4. Tróc địch tầm thiên long / 4. Phóng lên rượt con mồi
5. Mãng xà vương tái xuất / 5. Rắn độc quay trở lại

6. Tả hửu lưỡng đầu khai / 6. Hai đầu ngồi hai bên
7. Tam biên truyền mật khẩu / 7. Mắt nhìn về ba phía
8. Xà đầu trực hậu lai / 8. Thụt lùi ra phía sau
9. Luân thân xà thiệt thích / 9. Quăng mình rắn phóng tới
10. Thôi chưởng chấn ba đào / 10. Cuộn xiết chặt con mồi
11. Đảo thân luân triệt vĩ / 11. Uốn thân đuôi đập xuống
12. Lưỡng biên phạt cương đao / 12. Vặn cổ phùng hai mang
13. Thôi chỉ lưỡng xà đầu / 13. Hai đầu xà trên dưới
14. Song luân xà đầu hạ / 14 . Xoắn tròn ngồi bên nhau
15. Thượng hạ luân xà đao / 15. Vươn cao rồi hạ thấp
16. Phượng dực lưỡng đầu tọa / 16. Ngóc đầu ngồi hai bên
17. Tứ diện thôi xà vĩ / 17. Đuôi xà quét tứ phía
18. Song hoàn chưởng xà mâu / 18. Xoay tròn ngược về sau
19. Nhị luân thủ túùc vị / 19. Hai đầu về cùng lúc
20. Hồi nhập động xà đầu / 20. Rút vào trong hang sâu

Phân Tích

- Xà Quyền là một trong ngũ hình quyền : Long – Hổ – Hầu – Xà – Hạc
- xà quyền dựa theo cách duy chuyển, phòng thủ, tấn công và phản xạ của loài rắn.
- xà quyền tương phản với long quyền, xung khắc với hồ quyền, khắc chế hầu quyền và thúc thủ trước hạc quyền.
- xà quyền chủ động tấn công đối thủ yếu và phòng thủ phản công đối thủ mạnh.
- xà quyền có bộ pháp thấp, thân pháp uyển chuyển nhẹ nhàng, thủ pháp mềm dẻo, cước pháp nhanh gọn.
- xà quyền là sử dụng cả 2 tay làm 2 đầu rắn để mổ, xỉa, chém, đâm, móc, gạt, tóm lôi, cuốn, quấn
- Xà quyền thích hợp với những người có thể hình thấp, thể tạng ốm yếu nhỏ bé,nhưng có đôi tay dài.
- Người học xà quyền phải có trình độ võ học, vững vàng về bộ pháp, thân pháp và thủ pháp.
- Người học xà quyền phải luyện thêm các môn công phu để bổ trợ như : thủ chỉ pháp(ngón tay). thiết xa chưởng (bàn tay), Bích hổ công (lòng bàn tay), và nhuyển cốt công (gân xương cổ tay).
- Rắn thường duy chuyển ngoằn ngoèo theo hinh chử chi, xoay tròn và phóng thẳng phía trước.
- Rắn thường mổ vòng từ trên xuống, mổ ngược từ dưới lên, mổ ngoặt ra 2 bên và mổ ngược ra phía sau.
- Rắn không có chân nhưng để nhân cách hóa thì chân là đuôi của rắn.
- Rắn không có chân nên người ta phân thành 3 phần : đầu, thân và đuôi.
- Đầu rắn rất nhanh nhẹn, thường mọp xuống để tránh né, nên muốn chém đứt cổ rắn phải chém xéo từ dưới lên (cương đao trảm xà)
- Đầu rắn là nơi tập trung sức mạnh của rắn, nên muốn đánh rắn phải đánh ở đầu.
- Đuôi rắn tuy không nguy hiểm,nhưng nếu đụng vào nó, lập tức bị đầu rắn mổ ngay-
- Rắn thường cuốn tròn hoặc cuốn xoắn những sinh vật động đứng trước mặt nó.
- Bài xà quyền việt Võ Đạo được phân thế theo từng câu thiệu ( 20 câu)
- Bài phân thế xà quyền được chia thành 2 vế A và B để đối luyện
- Về A đi theo đúng động tác của bài ( có 1 vài chổ phải đổi hướng để phù hợp khi đối luyện)
- Vế B phân thế cho vế A (sử dụng các động tác cơ bản của vovinam để tấn công và phòng thủ)
- Người đánh vế A bộ pháp phải thấp, thân pháp phải nhẹ nhàng uyển chuyển,thủ pháp phải linh hoạt mềm dẻo,cước pháp phải nhanh gọn.  Mỗi lần bước chảo mã phải lòn đầu và cuối thấp người xuống.
- Bài xà quyền được thể hiện là 1 cặp rắn (song xà). con đực ở bên tay phải (xà P),con cái ở bên tay trái (xà T). 2 đuôi rắn là 2 chân nối liền chung 1 thân (phần bụng của rắn).
- Từ đầu ngón tay đến nách là xà đầu ( phần đầu của rắn)
- Từ nách đến hán là xà trung (phần thân của rắn)
- Từ háng đến đến đầu ngón chân là xà vĩ ( phần đuôi của rắn)
- 2 bên hông ngang thắt lưng là xà động (hang của rắn)
- Xà P cuốn xoắn theo chiều KĐH , cuốn tròn ngược KĐH
- Xà T cuốn xoắn ngược KĐH, cuốn tròn theo chiều KĐH
- Xà đầu khi dựng đứng thì phùng mang nên xà thủ phải dẹp và xếp sát các ngón tay lại
- Xà đầu khi mổ thì phải há rộng miệng ra nên xà thủ phải chia thành 2 phần:
. Hàm trên ( 4 ngón:Trỏ, giữa, áp út, út) móc xuống mắt.
. Hàm dưới ( Ngón cái) móc lên hàm ếch (dưới càm)


Phân Thế bài Xà Quyền
(Đối Luyện Xà Quyền)

*. Vế A ( Đi theo bài Xà Quyền) .......... Vế B. (phân thế bài xà quyền)

1: Mãng Xà Vương Xuất Động

- A. Bước T lên,P theo T, lập tấn / - B. Lui P, chảo P
A. Vỗ 2 đầu rắn vào 2 bên thái dương.  Rút về hang / - B. Gạt 2 tay số 1 ( cương đao khai môn)
-A. Nhảy lui về,chảo T. Dựng đầu rắn P / - B. Lên đinh P
(song xà vờn tròn ngang.Tóm khóa vắt 2 / - Đấm thẳng P (mãnh công độc chưởng)
- A. Song xà rút về hang. Lập tấn / - B. Xoay tròn thoát ra

2 : Khởi Thủy Ngọa Viên Trung

- A. Lập tấn, bước P ngang. T bình / - B. Bước T ngang , T bình
- A. Xà P cuốn tay kéo về hang P / - B. Đấm thẳng P vào ngực, vặn ngược thoát ra.
- A. Xà T cuốn tay kéo về hang T / - B. Đấm thẳng T vào ngực, vặn ngược thoát ra
- A. Song xà xỉa lên 2 bên sườn non / - B. Gạt 2 tay 4 chận xuống ( lôi công hạ chưởng)
- A. Song xà cuốn tròn đứng xỉa lên yết hầu / - B. Gạt 2 tay 3 đẩy lên (thần thông thượng chưởng)
- A. Song xà vòng ra cuốn 2 tay / - B. Chém 2 tay 2 (cương đao phạt thảo)
- A. Song xà kéo về hang / - B. Vặn ngược thoát ra

3 : Liên Thủ Hoành Chi Tự

- A. Lòn đầu bước P lên,chảo T, rắn P cuốn quấn tay / - B. Lên Đinh P.Đấm lao P (thôi sơn cổn cầu)
A. Rắn P kéo về hang / - B. Vặn ngược thoát ra.
- A. Lên ▲P.Rắn P xỉa vào sườn P / - B. Lùi P,hửu bộ
- A. Lòn đầu bước T lên, chảo P.Rắn T cuốn quấn tay / - B. Chuyển Đinh T.Đấm lao T(thôi sơn cổn cầu)
A. Rắn T kéo về hang / - B. Vặn ngược thoát ra
- A. Lên ▲T.Rắn T xỉa vào sườn T / -B. Lùi T,tả bộ
- A. Lòn đầu kéo T về , chảo P.Rắn T rút về hang / - B. Chuyển đinh P, Tạt ngang P (thôi sơn hửu chi)
- A. Lùi ▲T.rắn T bỏ chạy về phía sau / - B. Xoay lưng lên đinh T,Tạ ngang T (thôi sơn tả chi)
-A. Lòn đầu kéo P về, chảo T.rắn P rút về hang / - B. Xoay lung lên đinh P, tạt ngang P(thôi sơn hửu chi)
- A. Rắn P bước ngang,T bình. bỏ chạy qua phải /

4 : Tróc Địch Tầm Thiên Long

- A. Đuôi P quấn sau đuôi T, song xà rút về hang / - B. Đá thẳng mũi chân T ( kim tiêu cước)
- A. Đuôi P dậm xuống bàn chân T.Đầu P mổ vào đùi T / - B. Xuống đinh T.co T lên,độc cươc P
- A. Rắn T quặp sau cổ kéo xuống. Lên gối T vào ngực / - B. Ngã đầu ra sau,tay P gạt 4 (thôi sơn khắc thủ)
- A. Rắn P xỉa thẳng lên vào yết hầu / - B. Tay T gạt 3 vuốt theo (thần thông thượng chuyển)
- A. Đuôi T dậm xuống bàn chân P / - B. Nhảy lùi về sau tránh.
- A. Xoay lưng lại,chảo T. Rắn P mổ ngược lên hạ bộ

5 : Mãng Xà Vương Tái Xuất

- A. Nhảy lùi về, xoay lại chảo T. Dựng đầu rắn P - B. Thủ chân T trước

6 : Tả Hửu Lưỡng Đầu Khai

- A. Đuôi T nhập Đuôi P. Song xà đứng chận bên T / - B. Đá tạt P ( đảo sơn cước)
- A. Đuôi T đạp vào gối P. Xà T chém ngang bụng / - B. Lui chân P về
(xà P đờ trên đầu)
- A. Lên đinh P. đánh lao cổ rắn P vào thái dương / - B. Lòn đầu , lui T tránh
- A. Kéo P về,chảo T. Xà T cuốn xuốn. xà P trồi lên / - B. Đinh P. bật ngược P(bình phong hạc quyền)
- A. Xà P mổ vào mặt / - B. Kéo P về,chảo T. gạt 3(thần thông thượng chưỡng)
(hàm trên quập xuống mắt, Hàm dưới móc dưới càm)
- A. Đuôi P nhập đuôi T. song xà đứng chận bên P / - B. Đá tạt T (đảo sơn cước)
- A. Đuôi P đạp vào gối T, Xà P chém ngang bụng / - B. Lui chân T về
(xà T đở trên đầu)
- A. Lên đinh T. Đánh lao cổ rắn T vào thái dương / - B. Lòn đầu ,lui P tránh
- A. Kéo T về chảo P, Xà P cuốn xuống.xà T trồi lên / - B. Đinh T bật ngược T (Bình phong hạc quyền)
- A. Xà T mổ vào mặt / - B. Kéo T về , chảo P gạt P3 ( thần thông thượng chưởng)

7 :Tam Biên Truyền Khẩu Mật

- A. Chảo P, song xà chận đứng bên T / - B. Đinh T chém 2 tay //(cương đao phạt mộc)
- A. Lên P,chảo T, xà P vòng cuốn quấn 2 tay / - B. Xoay tròn thoát ra, lui T ra sau
- A. Chảo T , xà P mổ vào mặt / - B. Xoay lại chảo T, gạt T3 (thần thông thượng chưởng)
- A. Chảo T , song xà chận đứng bên P / - B. Đinh P, chém 2 tay // (cương đao phạt mộc)
- A. Lên T, chảo P. xà T vòng cuốn quấn 2 tay / - B. Xoay tròn thoát ra lui P ra sau
- A. Chảo P, xà T mổ bào mặt / - B. Xoay lại chảo Pgạt P3 (thần thông thượng chưởng)
- A. Chảo P song xà chận đứng bên T / - B. Đinh T chém 2 tay // (cương đao phạt môc)
- A. Lên P,chảo T, xà P vòng cuốn quấn 2 tay / - B. Xoay tròn thoát ra, lui T ra sau
- A. Chảo T, xà P mổ vào mặt - B. Xoay lại chảo T, gạt T3 (thần thông thượng chưởng)

8 Xà Đầu Trực Hậu Lai

- A. Nhảy lùi về đuôi T sau đuôi P. hồi tấn / - B. Đá thẳng ức chân T (thiết tiêu cước)
- A. Lùi xà P. xà T gạt che hông, xà P đở che đầu / - B. Đạp ngang chân P (bàn long cước)

9 : Luân Thân Xà Thiệt Thích

- A. Đuôi T chéo trước đuôi P, song xà chận che hông T / - B. Đá tạt T (đảo sơn cươc)
- A. Xoay lại chảo T. đuôi P búng vào hạ bộ / - B. Kéo T về chảo P gạt P4 (lôi công hạ chưởng)
- A. Xà P mổ xuống mặt / - B. Gạt T3 (thần thông thượng chưởng)

10. Thôi Chưởng Chấn 3 Đào

- A. Lên T, chảo P, Xà T chém vào yết hầu / - B. Gạt P1 lên, gạt T2 xuống cùng lúc (giao long khắc quyền)
- A. Chảo P, xà P xỉa xuống chấn thủy / - B. Gạt T1 lên, gạt P2 xuống cùng lúc (giao long khắc quyền)
- A. Lên P, chảo T, chỏ P1 vào mặt / - B. Ngã ngữa lộn ngược ra sau lần 1

11 : Đảo Thân Luân Triệt Vỉ

- A. Lộn vai tới trước. Đuôi P đạp thẳng lên cổ / - B. Lộn ngược ra sau lần 2
- A. Đứng lên. đuôi T quét (tảo địa cước) 1 vòng 360(độ) / - B. Nhảy co 2 chân lên

12 : Lưỡng Biên Phạt Cương Đao

- A. Đinh P. song xà chém cổ P / - B. Đinh P. song thủ che cổ P
- A. Xoay ngược đinh T. song xà chém cồ T / - B. Lùi đinh T song thủ che cổ T

13 : Thôi Chỉ Lưỡng Xà Đầu

- A. Xoay ngược đinh P. / - B. Lùi ,đinh P
- A. Đánh cổ xà P vào mặt, xà T xỉa vào chấn thủy / - B. Gạt P3, gạt T4 cùng lúc. Thần thông thượng chưỡng

14 : Song Luận Xà Đầu Hạ

Lôi công hạ chưởng
- A. Đuôi T lòn sau Đuôi P / - B. Kéo P về, chảo T
- A. Xoay lưng lại, xà P móc ngược từ dưới lên / - B. Cuối xuống chận 2 tay 4 (lôi công hạ chưởng)
- A. Xoay tiếp , Xà T quấn cổ, xà P cắm chỏ xuống. Lên gối P / - B. Ngã ngữa lộn ra sau.
- A. Đuôi T lòn sau đuôi P.Tọa.  Dựng đầu rắn p

15 : Thượng Hạ Luân Xà Đao

- A. Co đuôi T lên. Độc cước P. Song xà đứng trước ngực / - B. Đạp P (bàn long cước)
- A. Đuôi T đạo vào đùi T, xà T chém vào cổ / - B. Bước P chéo trước T. Hồi tấn
- A. Co đuôi P lên. Độc cước T. Song xà trước ngực / - B. Xoay lại đạp T (bàn long cước)
- A. Đuôi P đạp đùi P. xà P chém vào cổ / - B. Bước T chéo trước P. Hồi tấn

16 : Phượng Dực Lưỡng Đầu Tọa

- A. Đuôi T chéo trước đuôi P / - B. Bước T chéo trước P. hồi tấn
- A. Lên đinh P. Đánh cổ rắn P vào mặt / - B. Gạt T3 (thần thông thượng chưỡng)
- A. Xoay lưng lại, chảo P . Chỏ P8 (phượng dục thần xa / - B. Lui P, hửu bộ, chỏ T5 (phượng dực bạt hổ)
- A. Xoay lại, chảo T. Xà P cuốn quấn tay / - B. Chuyển đinh T, chém T1 (cương đao phạt mộc)
- A. Đuôi P đá vào hạ bộ / - B. Kéo T về, chảo P.Gạt 2 tay 4 (lôi công hã chưởng)
- A. Xà P mổ từ trên xuống / - B. Gạt 2 tay 3 (thần thông thượng chưởng)
- A. Bước P ngang Tbình . song xà xỉa ngữa lên sườn / - B. Bước T ngang.Tbình. Mốc xuống (hoạch sa hạc quyền)
- A. Song xà cuốn tròn đứng xỉa lên yết hầu / - B. Xỉa ngữa 2 tay vào yết hầu (Cương đao sát thích)
- Song xà vòng ra cuốn quấn 2 tay / - Vặn ngược 2 tay thoát ra,lui về sau

17 : Tứ Diện Thôi Xà Vĩ

- A. Lên P chảo T. Xà P cuốn quấn tay.Đạp T / - B. Lên đinh P. Đấm thằng P ( mãnh công độc chưởng)
- A. Lên T chảo P, Xà T cuốn quấn tay. Đạp P / - B. Lui P đinh T đấm thẳng T (mãnh công độc chưỡng)
- A. Lên P, chảo T. Xà P cuốn quấn tay. Đạp T / - B. Lui T đinh P đấm thẳng P ( mãnh công độc chưởng)
- A. Lên T, chảo P. Xà T cuốn quấn tay. Đạp P / - B. Lui P đinh T đấm thẳng T ( mãnh công độc chưởng)

18 : Song Hoàn Chưởng Xà Mâu

- A. Chảo T . Dựng đầu rắn P / - B. Chảo P . thủ

19 : Nhị Luân Thủ Túc Vị

- A. Lùi 4 bước PTPT. chảo T / - B. Chiến lược 9 (liên hoàn tam cước)
- A. Song xà xoay người tròn ngang. Dựng đầu rắn P

20 : Hồi Nhập Động Xà Đầu

- A. Xà P nằm xuống cạnh xà T / - B. Nhảy đá TP (đồng cước song phi)
- A. Song xà cuốn tròn rút về hang

Võ sư Nguyễn Văn Hóa

URL của bản tin này::http://vovinamus.com/news/vn/modules.php?name=News&op=viewst&sid=1015